Κτίριο Γραφείων Kaizen Campus: Βιοκλιματικός σχεδιασμός & εσωτερικές συνθήκες άνεσης

Το 2019 η Kaizen Gaming αποφάσισε την κατασκευή ενός νέου, υπερσύγχρονου κτιρίου εγκαταστάσεων γραφείων, το οποίο θα αποτελέσει μία πρόταση για νέους τρόπους εργασίας και έναν πόλο έλξης για τους εργαζομένους της, που τότε ανέρχονταν σε περίπου 500, ενώ σήμερα έχουν ξεπεράσει τους 2.200. Σε συνεργασία με την DIMAND, σε ένα οικόπεδο με προηγούμενες χρήσεις ως μονάδας παραγωγής σκυροδέματος αλλά και υπαίθριου χώρου στάθμευσης, ξεκίνησε η κατασκευή του "Kaizen Campus" στην επιχειρηματική καρδιά της Αθήνας, το Μαρούσι, επί της Αττικής Οδού.

Η αρχιτεκτονική μελέτη αφορά στην κατασκευή ενός κτιρίου 3 ορόφων, με συνολική έκταση 7.500 m² , υπόγειο 7.000 m² και 188 θέσεις στάθμευσης (υπόγειες και υπαίθριες). Το κτίριο, με τη χαρακτηριστική ελλειπτική μορφή, αποτελείται από 3 πτέρυγες, που στεγάζουν τις ενότητες των γραφείων και επικοινωνούν μεταξύ τους με διαδρόμους, κλιμακοστάσια, ανελκυστήρες και υπαίθριες ράμπες. Στο κέντρο του συγκροτήματος, με δυνατότητα άμεσης πρόσβασης από οποιοδήποτε σημείο, πρωταγωνιστεί η κλειστή πλατεία: μια πράσινη όαση, η οποία αποτελεί τον πυρήνα των κοινωνικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων των εργαζομένων.

Στο τετραγωνισμένο υπόγειο βρίσκεται χώρος στάθμευσης 159 θέσεων, ο χώρος εξυπηρέτησης του εστιατορίου, αποθήκες, αποδυτήρια, κύριοι χώροι, όπως αίθουσα συνεδριάσεων, σινεμά, αίθουσα εκπαίδευσης, αμφιθέατρο, καθώς και μέρος των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Η πλειοψηφία των Η/Μ βρίσκονται στο δώμα, στο οποίο υπάρχει πρόβλεψη για μελλοντική εγκατάσταση χώρων πρασίνου.

Στο ισόγειο και τα υπέργεια επίπεδα βρίσκονται χώροι γραφείων, ανοιχτής διάταξης ή κλειστοί, το εστιατόριο και κοινόχρηστοι χώροι. Η επιλογή της θέσης του κτιρίου, δίπλα σε κομβικό σημείο μέσων μαζικής μεταφοράς, η τοποθέτηση προστατευμένων θέσεων στάθμευσης για ποδήλατα και η παροχή αποδυτηρίων με ντουζιέρες, ενθαρρύνουν τη χρήση μέσων μεταφοράς, η οποία είναι φιλικότερη προς το περιβάλλον. Για πρόσθετη μείωση των εκπομπών που δημιουργούνται από την καθημερινή μεταφορά των εργαζομένων στο κτίριο, τοποθετήθηκαν σε όλες τις υπόγειες θέσεις στάθμευσης πρίζες για τη φόρτιση ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Οι εργαζόμενοι μπορούν να εξυπηρετούν μια μεγάλη γκάμα των καθημερινών αναγκών τους, χωρίς την χρήση του αυτοκινήτου, λόγω εγγύτητας με εμπορικό κέντρο.

Δομικό σύστημα

Ο φέρων οργανισμός του κτιρίου είναι εξ ολοκλήρου από οπλισμένο σκυρόδεμα και αποτελείται από την πλάκα θεμελίωσης, υποστυλώματα ορθογωνικής και κυκλικής διατομής, πλάκες με ενισχυμένες ζώνες και περιορισμένης έκτασης δοκούς. Η ιδιαιτερότητα στην κατασκευή έγκειται στο γεγονός ότι η ανωδομή εδράζεται με χρήση φυτευτών υποστυλωμάτων στην πλάκα οροφής υπογείου, η οποία είναι ενισχυμένη (πάχος 0,4 - 0,7 m) και έχει μελετηθεί έτσι ώστε να φέρει όλα τα φορτία άνωθεν αυτής. Τα υποστυλώματα στη στάθμη του υπογείου είναι ορθογωνικής διατομής 0,7 × 0,7 (m) σε κάνναβο 8 × 8 (m), ενώ στην ανωδομή είναι κυκλικής διατομής και ακολουθούν το οβάλ περίγραμμα του κτιρίου. Στην πλάκα θεμελίωσης και τα περιμετρικά τοιχία του υπογείου, καθώς και σ’ αυτά των δύο δεξαμενών έχει χρησιμοποιηθεί σκυρόδεμα με πρόσμεικτα στεγανοποίησης για την υγρομόνωσή τους.

Η χαρακτηριστική κεντρική είσοδος στο βόρειο τμήμα μεταφέρει την κίνηση από έξω προς τα μέσα, υπογραμμίζοντας τον εσωστρεφή χαρακτήρα του κτιρίου. Πρόκειται για ένα άνοιγμα μήκους περίπου 20 m μεταξύ της πτέρυγας Ι και ΙΙΙ, η γεφύρωση του οποίου γίνεται με χρήση προεντεταμένων δοκών. Στην πλευρά της πτέρυγας ΙΙΙ, οι δοκοί εδράζονται σε ελαστικά παρεμβύσματα, ενώ στην πτέρυγα Ι σε εφέδρανα που επιτρέπουν την κύλιση σε δύο κατευθύνσεις, δημιουργώντας τον κατάλληλο αρμό. Σε αρχιτεκτονικό επίπεδο, οι δοκοί καλύπτονται, από την κάτω πλευρά τους, με ένα κεκλιμένο επίπεδο κατασκευασμένο από μεταλλικό σκελετό και επένδυση τσιμεντοσανίδας, το οποίο ξεκινά από την εξωτερική όψη του δεύτερου ορόφου και καταλήγει εσωτερικά στον πρώτο όροφο. Αυτή η κλίση δημιουργεί την αίσθηση της χοάνης, που οδηγεί στον πυρήνα του συγκροτήματος, δηλαδή στην φυτεμένη αυλή.

Ιδιαιτερότητα του σχεδιασμού είναι τα επάλληλα, συνεχιζόμενα, ομόκεντρα τόξα - επιφάνειες, που καθορίζουν το σχήμα του κτιρίου δίνοντας την αίσθηση της κίνησης, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζουν τη διάσπαση των όγκων. Στο κεντρικό αίθριο κατασκευάζονται ανοικτές ράμπες σύμμεικτης κατασκευής, με μεταλλικό φορέα με πλάκα οπλισμένου σκυροδέματος, που επιτρέπουν την επικοινωνία του με τους ορόφους.

Στο εσωτερικό των κτιρίων, δεδομένου ότι οι εργαζόμενοι δουλεύουν σε μεγάλες ομάδες, οι χώροι διαμορφώνονται σε ανοιχτή διάταξη. Τα γραφεία τοποθετούνται ακτινωτά, ενώ σχεδιάζεται περιορισμένος αριθμός κλειστών γραφείων και κάποιες αίθουσες συναντήσεων. Η οριοθέτηση αυτών των χώρων γίνεται με τη χρήση γυάλινων διαχωριστικών, με ηχοφραγές άνωθεν και κάτωθεν για ηχομείωση. Άνωθεν κατασκευάζεται χώρισμα ξηράς δόμησης, αποτελούμενο από μεταλλική υποδομή, μόνωση πετροβάμβακα και αμφίπλευρη επένδυση δύο γυψοσανίδων. Η ηχοφραγή δαπέδου δημιουργείται με διάστρωση πετροβάμβακα κατά μήκος των χωρισμάτων σε λωρίδες πλάτους 30 cm σε όλο το ύψος του κενού κάτω από το ψευδοδάπεδο.

Στους ανοιχτούς χώρους, η οροφή είναι βιομηχανικού τύπου με εμφανείς ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις, ενώ στους κλειστούς χώρους επενδύεται με ψευδοροφή. Στους ανοιχτούς χώρους, πάνω από τις ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό και σε επαφή με την πλάκα Ο/Σ τοποθετούνται πλάκες stratocell ενός αφρώδους ηχοαπορροφητικού υλικού.

Στοιχεία βιωσιμότητας

Προκειμένου το κτίριο να λάβει τη διεθνή πιστοποίηση LEED του φορέα USGBC σε επίπεδο GOLD, ακολουθείται μια ολιστική προσέγγιση, που αφορά σε όλες τις φάσεις (μελέτη, κατασκευή και λειτουργία) και που εξετάζει, εκτός από την εξοικονόμηση ενέργειας, την εξοικονόμηση νερού, τη χρήση υλικών φιλικών προς το περιβάλλον και τον χρήστη, τη μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της κατασκευής, την αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού και τη μεγιστοποίηση των χώρων πρασίνου. Έτσι, τα βιοκλιματικά στοιχεία του κτιρίου είναι ευδιάκριτα, χαρακτηρίζουν τη μορφολογία του και συμβάλλουν στην υγεία και ευεξία των εργαζομένων.

Στο κέλυφος, οι όψεις διαμορφώνονται περιμετρικά με κουφώματα αλουμινίου, θερμομονωτικούς υαλοπίνακες με χαμηλό ηλιακό και θερμικό συντελεστή και κατακόρυφες περσίδες σκίασης, οι οποίες ενοποιούν την πρόσοψη και τονίζουν τον κατακόρυφο άξονα. Ταυτόχρονα, εξασφαλίζουν την παθητική σκίαση των εσωτερικών χώρων, την οπτική άνεση με τη διάχυση του φωτός αλλά και την απρόσκοπτη θέα προς τα έξω. Οι περσίδες είναι κατασκευασμένες από αλουμίνιο σε υπόλευκη απόχρωση και συναρμόζουν με γωνίες στήριξης με τις οριζόντιες περσίδες. Το δε εσωτερικό τους αποτελείται από κυψελωτό υλικό (honeycomb) προκειμένου να επιτευχθεί η μείωση του συνολικού βάρους, διατηρώντας την ακαμψία τους. Μάλιστα, προκειμένου να εξετασθούν οι καταλληλότεροι τρόποι στήριξης στον φέροντα οργανισμό, έγινε mockup πραγματικών διαστάσεων, όπως γίνεται και για τις περισσότερες κατασκευές του έργου. Τα τυφλά σημεία των όψεων κατασκευάζονται είτε από τοιχία οπλισμένου σκυροδέματος, είτε από τοιχοποιίες οπτοπλινθοδομής ή ξηράς δόμησης με τελική εφαρμογή εξωτερικής θερμομόνωσης.

Εσωτερικά, εξασφαλίζονται βέλτιστες συνθήκες με διάχυτο φυσικό φως καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, με στοχευμένη σκίαση και με δυνατότητα φυσικού αερισμού από τα προβαλλόμενα περιμετρικά κουφώματα. Παράλληλα, η συλλογή των όμβριων υδάτων τόσο από την ανωδομή, όσο και από τον αύλειο χώρο, καταλήγει σε δύο υπόγειες δεξαμενές στον περιβάλλοντα χώρο του κτιρίου, με σκοπό την επαναχρησιμοποίησή τους για άρδευση αλλά και την αποφυγή πλημμυρών κατά τη διάρκεια έντονων βροχοπτώσεων. Η εκτεταμένη φύτευση του περιβάλλοντος χώρου, του εσωτερικού αίθριου και μέρους του δώματος είναι, σε συνδυασμό με τα όσα προαναφέρθηκαν, σημαντικά στοιχεία του βιοκλιματικού σχεδιασμού του κτιρίου. Σε συνδυασμό με τις ανοιχτόχρωμες επιφάνειες των δωμάτων αλλά και των σκληρών επιφανειών του περιβάλλοντα χώρου συμβάλλουν σημαντικά στη βελτίωση του μικροκλίματος, αποτρέποντας αποτελεσματικά το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.

Επιπρόσθετα ο φωτισμός των εσωτερικών χώρων, λαμβάνοντας εντολή από αισθητήρες παρουσίας αλλά και φωτός, αυξομειώνεται αναλόγως και λειτουργεί ως επιπρόσθετος του φυσικού φωτός, όποτε και για όσο απαιτείται, για την ορθή λειτουργία των γραφείων. Αντίστοιχα λειτουργούν και ο κλιματισμός και θέρμανση του κτιρίου μόνο στις περιοχές που υπάρχει παρουσία ατόμων. Η ποιότητα του εσωτερικού αέρα και ο επαρκής αερισμός των χώρων ελέγχονται σε διάφορα σημεία. Σε χώρους με υψηλή συγκέντρωση ατόμων, π.χ. αίθουσες συσκέψεων αλλά και κάποια από τα ανοιχτά γραφεία, τοποθετήθηκαν αισθητήρες ποιότητας αέρα (CO₂) με διασύνδεση στο σύστημα διαχείρισης του κτιρίου (BMS) προκειμένου να διασφαλίζεται η απαιτούμενη παροχή νωπού αέρα. Ο σχεδιασμός των υπόγειων χώρων στάθμευσης αντίστοιχα, λαμβάνει υπόψη του την κίνηση αυτοκινήτων για τη λειτουργία του φωτισμού, αλλά και μετρήσεις ρύπανσης για τον αερισμό του χώρου.

Τέλος, κατά τον σχεδιασμό και τη μελέτη δόθηκε ιδιαίτερη μέριμνα ώστε τα υλικά και οι κατασκευές που χρησιμοποιούνται να είναι φιλικά προς το περιβάλλον. Συγκεκριμένα, τα υλικά, πέραν των τεχνικών απαιτήσεων, επιλέγονται και με οικολογικό κριτήριο, δηλαδή μεταξύ άλλων να έχουν υψηλά ποσοστά ανακυκλωμένου περιεχομένου, γενικότερα χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα αλλά και χαμηλές εκπομπές πτητικών οργανικών ενώσεων (VOC). Ακόμη και η επιλογή των προμηθευτών γίνεται με επιπλέον κριτήριο την εγγύτητά τους στο έργο, προκειμένου να μειώνεται η περιβαλλοντική επιβάρυνση που προκύπτει από τη μεταφορά των υλικών.