Νέο ογκολογικό κέντρο Ιατρικού Διαβαλκανικού Θεσσαλονίκης l Καινοτόμο, με σύγχρονες τεχνολογίες, ασφαλές και ενεργειακά αποδοτικό περιβάλλον και προδιαγραφές παθητικού κτιρίου "Passive House"
Το προγενέστερο κτίριο του Ιατρικού Διαβαλκανικού Κέντρου, με τη διάσπαση των όγκων -στοιχεία αποδόμησης-, τις ευθείες οξυγώνιες προεκτάσεις και τις μεταλλικές όψεις, αποτελούσε και εξακολουθεί να αποτελεί, μια σύνθετη νεωτερική αντιμετώπιση του αρχιτεκτονικού μοντερνισμού στη συνολική εικόνα της πόλης. Χαρακτηριστικό του είναι η απόλυτη διαφοροποίηση της εσωτερικής δομής και λειτουργίας του κτιρίου, η οποία δεν αντικατοπτρίζεται στην όψη.
Το νέο κτίριο, που βρίσκεται στην προέκταση του παλαιού, παρουσιάζει μια νέα εικόνα, που σηματοδοτεί τη σύγχρονη αισθητική, διαφοροποιείται αλλά συνομιλεί με το παλαιό σε μια εκδοχή εκσυγχρονισμού και μεταμοντερνικής αντιμετώπισης. Αν και ο βασικός νέος σχεδιασμός δεν έχει τον βαθμό πολυπλοκότητας του παλαιού, με την εναλλαγή υλικών, ανοιγμάτων και μορφών στα διάφορα τμήματα του νέου κτιρίου επιτυγχάνεται και σε αυτά η δημιουργία ενός ενιαίου αισθητικά συνόλου, το οποίο παρουσιάζεται διαφορετικό από κάθε όψη.
Η όψη του καλύπτεται από οριζόντιες μεταλλικές περσίδες, που του προσδίδουν κίνηση και τονίζουν την καμπυλότητά του, ενώ παράλληλα είναι υπολογισμένες να αποδίδουν σκίαση, συμμετέχοντας έτσι στον βιοκλιματικό σχεδιασμό του. Παράλληλα με την προστασία του εσωτερικού από τον ήλιο, οι περσίδες προσδίδουν ιδιωτικότητα και ασφάλεια στα εξεταστήρια και στα δωμάτια, ενώ παραπέμπουν στη χρήση των μεταλλικών πετασμάτων στις όψεις της υφιστάμενης μονάδας. Το χρώμα των περσίδων είναι ανοιχτό, για να του αποδώσει ελαφρότητα και να "διασκεδάσει" τον ενιαίο όγκο του.
Η βάση του κτιρίου είναι μαρμάρινη, όπως και οι κατακόρυφοι άξονες - κολόνες, ώστε να του αποδώσουν μνημειακό χαρακτήρα.
Η σύνθεση των στοιχείων των όψεων και ιδίως η ενιαιοποίησή τους με τις οριζόντιες περσίδες, σε συνδυασμό με τις κατακόρυφες κολόνες, αποδίδουν ένα αρχιτεκτονικό ύφος, που δικαιολογεί τον χαρακτήρα του ως ειδικού κτιρίου.
Οι προεξοχές (φαρμακείο, στέγαστρο) είναι μαρμάρινες για να τονίσουν την προέκταση της βάσης και τη διάσπαση των όγκων.
Ο σχεδιασμός των εσωτερικών λειτουργιών διαφέρει ανά επίπεδο και χρήση.
Το υπόγειο και οι χώροι που φιλοξενούν βαρύ εξοπλισμό για εξετάσεις, προσομοιάζουν σε σύγχρονα εργαστήρια ερευνών. Στο επίπεδο αυτό επιτυγχάνεται η εσωτερική διασύνδεση της υφιστάμενης μονάδας του Διαβαλκανικού Κέντρου με τη νέα εγκατάσταση, μέσω κλειστού διαδρόμου, για τη μετακίνηση ασθενών και ιατρών και για την καλύτερη λειτουργεία όλου του συγκροτήματος.
Το ισόγειο διαχωρίζεται σε τρεις ενότητες.
Το κεντρικό τμήμα φιλοξενεί το lobby - υποδοχή, με χώρους αναμονής και στάσης, χώρους υποδοχής, πληροφόρησης και κυλικείου. Είναι σχεδιασμένο ως τόπος σύγχρονης φιλοξενίας, φιλικός και ενδιαφέρων για τον χρήστη, έτσι ώστε να του προσδίδει την αίσθηση του καλωσορίσματος, ενώ ταυτόχρονο προσφέρει διαμπερή κίνηση και ορατότητα προς το κεντρικό κτίριο του Διαβαλκανικού. Οι κολόνες ντύνονται με λευκά πλακίδια, η πορεία τους συνδυάζεται με τις καμπύλες και τα κατεβάσματα της ψευδοροφής, που οδηγούν στην πορεία των κατευθύνσεων. Δεσπόζουν οι επιφάνειες που καλύπτονται με ξύλο, έτσι ώστε να προσδίδουν φιλικότητα, ζεστασιά και την αίσθηση ότι ο χρήστης βρίσκεται σε οικείο περιβάλλον.
Εκατέρωθεν του lobby, βρίσκονται τα γραφεία - εξεταστήρια των ασθενών, οι αίθουσες αιμοληψίας, οι χώροι προσωπικού με στάσεις νοσηλευτών, οι χώροι υγιεινής κοινού και προσωπικού, καθώς και ένας προστατευμένος χώρος ανάπαυσης, που προσφέρει ιδιωτικότητα, σχεδιασμένος με κυρίαρχο το φυσικό στοιχείο. Ο χώρος αυτός συνδέεται άμεσα με κλιμακοστάσιο και ανελκυστήρες, με το τμήμα πυρηνικής ιατρικής στο υπόγειο, τους βοηθητικούς του χώρους και τον πρώτο όροφο, στον οποίο, αναπτύσσονται οι κλίνες της μονάδας παθολογικής ογκολογίας.
Ο πρώτος όροφος στεγάζει τη νέα μονάδα παθολογικής ογκολογίας με 21 κλίνες και 19 θαλάμους χημειοθεραπείας, συνολικής δυναμικότητας 40 θέσεων. Είναι διαμορφωμένος σε ενότητες, όπου ο κάθε ασθενής έχει το δικό του διακεκριμένο χώρο, με αισθητική που καθορίζεται από τις κατακόρυφες ξύλινες περσίδες, σαν να βρίσκεται σε δωμάτιο σπιτιού ή ξενοδοχείου. Στο επίπεδο αυτό, όπως και σε κάθε άλλο άνωθεν, προβλέπεται η δημιουργία επισκέψιμου ημιυπαίθριου χώρου στη βόρεια όψη του με πρόσβαση από τον κοινόχρηστο διάδρομο κυκλοφορίας και αναμονής του κοινού.
Στον δεύτερο όροφο του κτιρίου χωροθετείται η νέα γενική νοσηλευτική μονάδα του συγκροτήματος, συνολικής δυναμικότητας 40 κλινών και στον τρίτο και τέταρτο όροφο, γραφεία και εξεταστήρια.
Το Διαβαλκανικό Κέντρο ως σύμπλεγμα, αποτελεί τοπόσημο για την περιοχή στην οποία βρίσκεται. Γι’ αυτό και δόθηκε ιδιαίτερη προσοχή στην όψη του νέου κτιρίου κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά και της νύχτας. Ο φωτισμός που επιλέχθηκε, αναδεικνύει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, τονίζει την όψη και την υπόσταση του κτιρίου, αλλά δεν είναι υπερβολικός και σε καμία περίπτωση δεν θα ενοχλεί τους ασθενείς που θα βρίσκονται εντός του κτιρίου τη νύχτα.
Η γενικότερη αίσθηση του όλου συγκροτήματος συντίθεται από τη λογική του σχεδιασμού χώρων με σύγχρονη αισθητική, φιλικών λειτουργικών, με κύριο συστατικό τον σεβασμό στον χρήστη και αποφυγή της "αποστείρωσης" των αντίστοιχων νοσοκομειακών εγκαταστάσεων.
Λέξεις κλειδιά, ο σεβασμός και η φροντίδα, γιατί κάθε χρήστης δικαιούται ένα φιλικό, αναβαθμισμένο περιβάλλον.
Η/Μ εγκαταστάσεις
Αυτό το καινοτόμο κτίριο συνδυάζει σύγχρονες τεχνολογίες και συστήματα διαχείρισης, δημιουργώντας ένα ασφαλές και ενεργειακά αποδοτικό περιβάλλον για τους ασθενείς και το προσωπικό.
Είναι σχεδιασμένο να πληροί τις προδιαγραφές παθητικού κτιρίου (Passive House) και θα πιστοποιηθεί από το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου (Ε.Ι.ΠΑ.Κ.).
Ο κλιματισμός του κτιρίου (ψύξη - θέρμανση) γίνεται με 4-σωλήνια FCU νερού, εκτός του τμήματος πυρηνικής ιατρικής, όπου προβλέπεται σύστημα VRF.
O προκλιματισμένος αέρας για τις ανάγκες του κτιρίου γίνεται μέσω κεντρικών κλιματιστικών μονάδων και εναλλάκτες αέρα/αέρα ιδιαίτερα υψηλού βαθμού απόδοσης.
Η παραγωγή του ψυχρού νερού των FCU και KKM γίνεται από τρείς (3) αερόψυκτους ψύκτες, με ενσωματωμένο λογισμικό παραλληλισμού (βέλτιστη ηλεκτρική κατανάλωση ανάλογα με το αιτούμενο ψυκτικό φορτίο).
Όσον αφορά στην παραγωγή του απαραίτητου θερμού νερού για τη θέρμανση του κτιρίου, αυτή γίνεται μέσω 2 λεβήτων φυσικού αερίου.
Το κτίριο διαθέτει 7 ανελκυστήρες, όλοι τύπου "χωρίς μηχανοστάσιο".
Το κεντρικό σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου των εγκαταστάσεων (Energy Building Management System) γίνεται σε επίπεδο δωματίου με περίπου 600 σημεία ελέγχου.
Για τον φωτισμό έχει προβλεφθεί σύστημα KNX με δυνατότητα αυτοματοποιημένων σεναρίων φωτισμού.
Το ζεστό νερό χρήσης παράγεται μέσω ηλιακών συλλεκτών και επικουρικά από τους λέβητες φυσικού αερίου.
Οι νοσηλευτικές πτέρυγες του Α και Β ορόφου διαθέτουν από 2 μονώσεις εκάστη. Οι μονώσεις αυτές διαθέτουν προθάλαμο και ανεξάρτητο αερισμό καθιστώντας τες (κατά περίπτωση) θαλάμους νοσηλείας θετικής ή αρνητικής πίεσης.
Η διάλυση των κυτταροστατικών φαρμάκων (Α΄ όροφος) έχει γίνει σύμφωνα με διεθνή πρότυπα (National Sanitation Foundation-NSF) διαθέτοντας 3 ανεξάρτητους χώρους (προθάλαμος - παραλαβή, χώρος non hazardous drugs σε υπερπίεση, χώρος hazardous drugs σε υποπίεση), με όλες τις απαιτούμενες ειδικές ηλεκτρομηχανολογικές εγκαταστάσεις.
Ένα σύγχρονο διαγνωστικό PET scan τοποθετήθηκε στο υπόγειο, όπου πραγματοποιούνται όλες οι πυρηνικές εξετάσεις και θεραπείες. Για την ασφάλεια των ασθενών και του προσωπικού, ο χώρος διαθέτει ειδική θωράκιση και υποστήριξη με ομιλούσες κάμερες (CCTV directional sound). Οι ηλεκτρικές πόρτες συμβάλλουν στην αποφυγή σωματικής επαφής και στη μείωση της μετάδοσης μικροβίων, προστατεύοντας ιδιαίτερα τους ανοσοκατεσταλμένους ασθενείς.
Στον περιβάλλοντα χώρο του κτιρίου, συγκεκριμένα στο χώρο στάθμευσης, θα τοποθετηθούν σε επόμενη φάση φωτοβολταϊκά πετάσματα ισχύος 100 kW. Αυτά τα πετάσματα θα λειτουργούν και ως σκίαστρα για τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα.
Στοιχεία έργου
Αρχιτεκτονική μελέτη: ASPA -KST SA
Μελέτη εσωτερικού χώρου: ASPA -KST SA
Ομάδα μελέτης ASPA -KST:
Σπύρος Τσαγκαράτος, Τίνα Τσαγκαράτου, Κατερίνα Χριστακάκη Εύα Μαρούλη, Χρήστος Κούκης, Αλεξάνδρα Βλάχου, Λουκία Μαυροειδή, Λεωνίδας Νέτσκο, Ανδρέας Παύλος, Κων/νος Ξουράφης, Μελίσσα Ρούσσου
Στατική μελέτη: Ελληνική Μελετητική Α.Τ.Ε.
Η/Μ μελέτη: Στυλιανός Αλεξανδράκης / Ιατρικό Αθηνών
Επίβλεψη: ΤΕΡΝΑ Α.Ε.
Διεύθυνση Έργου: A.N.D. Α.Ε.
Μελέτη PET CT - γ’ CAMERA: Νικόλαος Μπεράτης / Ιατρικό Αθηνών
Μελέτη Φωτισμού PET CT - γ’ CAMERA: Γεώργιος Φατσέας
Μελέτη Φωτισμού ανάδειξης κτιρίου: DANILOF
Τεχνική εταιρεία κατασκευής: ΤΕΡΝΑ Α.Ε.
Σχεδιασμός Passivhaus κτιρίου: Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου
Πιστοποίηση Passivhaus: Στέφανος Παλλαντζάς, Roberto Iannetti
Ιδιοκτήτης: ΙΑΤΡΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ Ε.Α.Ε
Τοποθεσία: Δήμος Πυλαίας - Χορτιάτη, Θεσσαλονίκη
Συνολικό εμβαδό κτιρίου: 10.259,25 m²
Χρόνος μελέτης: 2021-2024
Χρόνος κατασκευής: 2022-2024
Φωτογραφίες: Louisa Nikolaidou



