Κατοικία στην Τζια

Η αναζήτηση της μορφής μιας σύγχρονης κατοικίας για τις εξοχές της κυκλαδίτικης Τζιας συμπορεύτηκε με τη μελέτη της εντόπιας αρχιτεκτονικής κληρονομιάς. Παρατηρώντας προσεκτικά την παραδοσιακή δόμηση της ιδιόμορφης Τζιας διακρίνει κανείς δύο τυπικές της εκφάνσεις, οι οποίες επικράτησαν τους τελευταίους αιώνες.
Η μία είναι η απομακρυσμένη από τους οικισμούς αγροτική "καθοικιά" πλάϊ στα χωράφια των "ξωτάρηδων". Πρόκειται για σκορπισμένα στους λόφους του νησιού αυτόνομα συμπαγή ισόγεια κτίσματα με επίπεδη στέγη και μικρά ανοίγματα.
Την άλλη έκφανση δόμησης τη συναντάμε στους κτισμένους στον απόκρημνο βράχο της Ιουλίδας πυκνοδομημένους οικισμούς. Μέσα από την χωροταξική σύνθεση του συμπλέγματος των μεμονωμένων κατοικιών αναδύεται ένας εξαιρετικά ζωτικός δημόσιος χώρος με ποιοτικά χαρακτηριστικά, που δύσκολα μπορεί κανείς να τα φανταστεί απομονωμένα από τα όμορα κτίσματα που συμμετέχουν στη δημιουργία του πολεοδομικού συνόλου. Κεντρικό στοιχείο της ποιότητας αυτού του χώρου είναι η συνύφανση της ροής με τις στάσεις. Στάσεις συνάντησης και υποδοχής, στάσεις θέασης και οπτικής επικοινωνίας της μιας γειτονιάς με την άλλη, στάσεις ψυχαγωγίας που συνδέονται μεταξύ τους με τμήματα διέλευσης όπως τα τυπικά στενά επίπεδα και άλλοτε κλιμακωτά σοκάκια.
Επιπρόσθετο χαρακτηριστικό της ροής του δημόσιου χώρου είναι η εναλλαγή εσωστρέφειας και εξωστρέφειας, με το χώρο την μία να κλείνεται εντελώς από τις όψεις των κτιρίων και την άλλη να προσφέρει θέαση στο τοπίο και στις απομακρυσμένες γειτονιές. Αυτή η τυπολογία του δημόσιου χώρου δεν εξυπηρετεί μόνον την κυκλοφορία των ανθρώπων, αλλά επηρεάζει ευεργετικά και το κλίμα του, ανοίγοντας διαδρόμους κυκλοφορίας αέρα και διόδους σε ρεύματα.
Η ιδέα που υπαγόρευσε το σχεδιασμό της κατοικίας έγκειται στο δημιουργικό συνδυασμό των δύο κυρίων εκφάνσεων της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, όπως περιγράφηκαν παραπάνω. Η αρχιτεκτονική πρόταση υιοθετεί αφενός την επίπεδη στέγη και τα μικρά ανοίγματα της "καθοικιάς" και αφετέρου οργανώνει μεγαλύτερο πλήθος ενοτήτων της κλίμακας της "καθοικιάς" σε ένα "μικρό συνοικισμό" που μοιράζεται τον αναδυόμενο από τη χωροταξική του συγκρότηση κοινόχρηστο χώρο.
Το συγκρότημα των κτισμάτων παρακολουθεί την κλίση του οικοπέδου. Ο κοινόχρηστος χώρος, ο οποίος προκύπτει μεταξύ των επιμέρους μονάδων - κτισμάτων, εμπνευσμένος από τα σοκάκια και τις πλατείες της Ιουλίδας, προσλαμβάνει χαρακτήρα αιθρίου διατηρώντας τα χαρακτηριστικά και τις αναλογίες του αντίστοιχου δημόσιου χώρο της πόλης της Ιουλίδας, ενώ ταυτόχρονα εξυπηρετεί τον φωτισμό και αερισμό του συνόλου. Είναι ο χώρος υποδοχής των επισκεπτών και ο χώρος συνάντησης των χρηστών των επιμέρους ενοτήτων του κτιρίου καθώς και η διαδρομή και το "σταυροδρόμι" προς όλες τις κατευθύνσεις του αγροκτήματος.
Εισερχόμενος από την επάνω μεριά του "μικρού συνοικισμού" ο επισκέπτης βρίσκεται αντιμέτωπος με τη μεταβατικότητα του χώρου, ο οποίος προσλαμβάνει προοδευτικά ιδιωτικότερο χαρακτήρα όσο προχωράει κανείς προς τα χαμηλότερα επίπεδα του κτιρίου.
Η είσοδος και η πρώτη βαθμίδα υποδοχής του αιθρίου βρίσκεται στο επάνω μέρος. Ακολουθώντας τα σκαλοπάτια φτάνει κανείς σε έναν τετραγωνισμένο πολυλειτουργικό χώρο -προορισμένο για συναντήσεις, εστίαση, προβολές ταινιών κ.ά., o οποίος αποτελεί και τον "προθάλαμο" των παρακείμενων "ιδιωτικών χώρων", όπως το γραφείο και η κουζίνα, στα οποία εισέρχεται κανείς μέσω συρόμενων θυρών που ανοιγόμενες δίκην αυλαίας επιτρέπουν την αποκαλυπτική εποπτεία στους παρακείμενους αυτόνομους χώρους.
Στο τέρμα της καθοδικής διαδρομής βρίσκεται το καθιστικό του τζακιού το οποίο μπορεί να ενωθεί με το διπλανό σαλόνι. Στο ίδιο επίπεδο υπάρχει επιπλέον πρόσβαση στην ιδιωτικότερη ενότητα του κτιρίου που περιλαμβάνει το υπνοδωμάτιο και το μπάνιο.
Ο χώρος που έχει μετατραπεί σε αίθριο προσφέρει οπτική επαφή σε περισσότερες περιοχές του περιβάλλοντα χώρου. Ως εργαλείο χρησιμεύει επίσης στον κλιματισμό του χώρου, καθώς μετατρέπεται σε συλλέκτη ηλιακής θερμότητας το χειμώνα και σε πνεύμονα ελεύθερου δροσισμού το καλοκαίρι. Η διεύθυνση του διαμήκους άξονα του αιθρίου συμπίπτει με την επικρατέστερη κατεύθυνση των ανέμων στην Τζια. Η διαστασιολόγηση των φεγγιτών ευνοεί την ενίσχυση των ρευμάτων βάσει του φαινομένου Bernoulli.
Προκειμένου να διατηρηθεί ανέπαφη η υιοθετούμενη τυπολογία αρχιτεκτονικής έπρεπε η γυάλινη στέγη, που εξασφαλίζει την "παντός καιρού" κατοικησιμότητα του προκύψαντος ανάμεσα στα αυτόνομα κτίσματα κοινόχρηστου χώρου, να βυθίζεται παντού σε χαμηλότερο ύψος από εκείνο των κτισμάτων, παρακολουθώντας τη διαβάθμιση της κλίσης τους και έτσι να μένει πρακτικά αφανής. Αυτή η δέσμευση υπαγόρευσε τον κατακερματισμό της σε τμήματα με ελαφρά επικλινείς επί μέρους στέγες ώστε να εξυπηρετείται η άρτια όδευση και συλλογή των ομβρίων υδάτων που καταλήγουν στη υπόγεια δεξαμενή νερού.
Το φυσικό τοπίο υπαγόρευσε την απόχρωση του ψηφιδωτού σοβά στην όψη, το είδος και το χρώμα της πέτρας που χρησιμοποιήθηκε στη δαπεδόστρωση καθώς και την επεξεργασία της πέτρας με αδρό χτένισμα διαφορετικού βάθους χάραξης για κάθε ομάδα πλακών ειδικών διαστάσεων σύμφωνα με το ακριβές σχέδιο διάταξής τους.
Για τις θύρες, που οδηγούν από το αίθριο προς τις τρεις ενότητες, επιλέχθηκε η υφή του φυσικού ξύλου σε έντονα κορεσμένο μελανόχρωμο τόνο με σκοπό τη χρωματική εναρμόνιση των στοιχείων στην αρχιτεκτονική σύνθεση. Καθεμιά από τις θύρες σχεδιάστηκε ξεχωριστά, σύμφωνα με τις ανάγκες επικοινωνίας του χώρου του αιθρίου με τις χρήσεις των παρακείμενων χωρικών ενοτήτων.

Περισσότερα...

Στοιχεία έργου:

Αρχιτεκτονική μελέτη: Iva Vassileva & Συνεργάτες - IVARCH
Στατική μελέτη: Νάσος Λέζας
H/M μελέτη: Γιώργος Παϊσίδης
Eπίβλεψη: Iva Vassileva, Νάσος Λέζας
Σύμβουλος αρχιτέκτων: Χαρά Ντάλη
Tοποθεσία: Τζια
Συνολικό εμβαδόν κτιρίου: 185 m2
Xρόνος μελέτης: 2003, 2010
Xρόνος αποπεράτωσης: 2013
Παρουσίαση: Iva Vassileva, Γιώργος Παϊσίδης
Φωτογραφίες: Iva Vassileva

 

ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΣΤΟ KTIRIO.GR

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΚΤΙΡΙΑ

Κατοικία στο Ψυχικό

Κατοικία στο Ψυχικό

Το έργο αποτελεί προσθήκη δύο ορόφων σε κατοικία στο Ψυχικό Αττικής. Η προϋπάρχουσα ισόγεια μονοκατοικία του 1960, έκτασης 170 m², έργο του αρχιτέκτονα Σωκράτη Καραβαγιόπουλου, παρουσίαζε έντονη οριζοντιότητα και συνέχεια…
Οροφοδιαμέρισμα στην Αμαλιάδα

Οροφοδιαμέρισμα στην Αμαλιάδα

Η θέση του κτιρίου στην κεντρική πλατεία της πόλης ήταν το έναυσμα της φόρμας σχεδιασμού του. Η πενταώροφη πολυκατοικία χαρακτηρίζεται από το κοίλο σχήμα στη δυτική πλευρά της, ώστε ο…
Μονοκατοικία στο Ψυχικό

Μονοκατοικία στο Ψυχικό

Το έργο αφορά σε μονοκατοικία 700 m² στο Ψυχικό. Το οικόπεδο, έκτασης 1.570 m², είναι γωνιακό και χαρακτηρίζεται από τη μεγάλη υψομετρική διαφορά των δρόμων που το περιβάλλουν.Οι όγκοι που…

Ο παρών ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies ώστε να βελτιώσει την εμπειρία περιήγησης.