ktirio.gr

Κατασκευή δυναμικής όψης σε πανεπιστήμιο, Δανία

Η μεταλλική διάτρητη έξυπνη όψη αντιλαμβάνεται τις θερμοκρασιακές διακυμάνσεις και μεταβάλει το βαθμό ανοίγματός της, ώστε να σκιάσει το εσωτερικό αλλά παράλληλα να παρέχει και σωστό ηλιασμό σε όλους τους χώρους.
Το κτίριο αποπερατώθηκε πρόσφατα στο πανεπιστημιακό περιβάλλον του Kolding, παρακείμενα στο ποτάμι της περιοχής και πρόκειται για τη μονάδα που φιλοξενεί τις κοινωνικές και πολιτικές επιστήμες, τα τμήματα επικοινωνίας, σχεδιασμού και ξένων γλωσσών του Νότιου Πανεπιστημίου της Δανίας.
To δημιούργημα των Henning Larsen Architects ξεχώρισε ύστερα από διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό και αποσκοπεί στο να δημιουργήσει ένα νέο διαδραστικό τόπο συνάντησης φοιτητών, ερευνητών και καθηγητών, μια εσωτερική πλατεία γεμάτη ζωή που θα συνδέει όλα τα υπάρχοντα πανεπιστημιακά κτίρια της πόλης. Το σχήμα του κτιρίου και ιδιαίτερα ο σχεδιασμός της όψης τέθηκε εξαρχής ως το κύριο μέλημα των αρχιτεκτόνων που ήθελαν μέσω αυτής να καταστήσουν εμφανή το διάλογο μεταξύ εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος και να επικοινωνήσουν τον ανοιχτό και ελεύθερο τρόπο λειτουργίας του πανεπιστημίου, την αμεσότητα, την εξωστρέφεια, τη δυναμική και την καινοτομία.
Η όψη μεταβάλλεται συνεχώς, το φυσικό φως φιλτράρεται από τα πετάσματα αλουμινίου και στην κατάλληλη ποσότητα εξυπηρετεί τα γραφεία, τις αίθουσες διδασκαλίας και τα πεδία μελέτης και έρευνας, που διαρθρώνονται σε συνολικά πέντε επίπεδα.
Ένα μεγάλο αίθριο στη μέση, στο οποίο μέσω εσωτερικών εξωστών βλέπουν όλοι οι όροφοι, λειτουργεί ως χώρος συνάντησης και εκτόνωσης. Οι διαφορετικές χρήσεις του κτιρίου δεν χωροθετoύνται σε ανεξάρτητα σημεία μέσα σ΄αυτό αλλά αντιμετωπίζονται σαν ομαδοποιημένες μονάδες διάσπαρτες και κατ’ επανάληψη, ώστε να ενισχυθεί η δράση, η κοινωνική δικτύωση και η επιστημονική επικοινωνία μεταξύ των χρηστών.
Σχεδιασμός όψης
Η όψη σχεδιάστηκε λαμβάνοντας υπόψη τα κλιματικά δεδομένα της περιοχής και τις ανάγκες των χρηστών. Ο στόχος ήταν ο βέλτιστος εσωτερικός ηλιασμός και η εξασφάλιση της θερμικής άνεσης σε όλους τους χώρους. Η όψη επενδύθηκε με 1.600 τριγωνικά μεταλλικά, διάτρητα πετάσματα που στην ουσία πρόκειται για κινούμενα φύλλα ηλιοπροστασίας που φέρουν αισθητήρες στην επιφάνειά τους. Με αυτόν τον τρόπο έχουν άμεση ανταπόκριση στη μεταβλητότητα των παραμέτρων που ορίζουν τη λειτουργία τους, δηλαδή στη θερμοκρασία και την ένταση του φωτός. Όταν είναι κλειστά αποτελούν μια δεύτερη επιδερμίδα σε μικρή απόσταση από το εξωτερικό κέλυφος. Όταν ανοίγουν, υπό συγκεκριμένη κλίση και συνολικά κατά 30% της επιφάνειας που καλύπτουν, αποτελούν ένα εντυπωσιακό σκηνικό. Το ύψος του κάθε πετάσματος είναι 4,2 m, όσο δηλαδή και το ύψος ανάμεσα στα διαφορετικά επίπεδα του κτιρίου. Η διάτρησή είναι διακριτική και επαναλαμβάνει ένα οργανικό, ακανόνιστο μοτίβο από κυκλικές μικρές τρύπες.
Η όψη του πανεπιστημίου του Kolding είναι ένα νέο παράδειγμα έξυπνης ή προσαρμοστικής όψης - "adaptive facade" στην Ευρώπη, μιας τάσης που ολοένα κερδίζει έδαφος σε κτίρια μεγάλης κλίμακας. Η ευφυΐα των εν λόγω όψεων έγκειται στην τεχνητή νοημοσύνη αλλά και στη μνήμη που διαθέτουν. Αντιλαμβάνονται τις αλλαγές του περιβάλλοντος, προσαρμόζονται σε πραγματικό χρόνο στα ερεθίσματα που δέχονται, καταγράφουν τη συμπεριφορά των χρηστών και μεταβάλλουν τη μορφή τους για να εξυπηρετήσουν τα προεπιλεγμένα επιθυμητά εσωτερικά επίπεδα θερμοκρασίας, υγρασίας, φυσικού φωτισμού, αερισμού, κτλ. Έτσι από την προγραμματισμένη και αυτοματοποιημένη λειτουργία, εξοικονομούνται χρήματα και ενέργεια.
Βιοκλιματική προσέγγιση
Παράλληλα, το κτίριο ενσωματώνει στρατηγικές αειφόρου διαχείρισης, παθητικού και ενεργητικού σχεδιασμού, όπως άμεσο εξατμιστικό δροσισμό μέσω του νερού του ποταμιού, μηχανικό εξαερισμό χαμηλής κατανάλωσης, ηλιακούς συλλέκτες και φωτοβολταϊκά στοιχεία για την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας. Όλες οι ηλεκτρικές συσκευές, τα μηχανήματα και οι υπολογιστές επιλέχθηκαν βάσει της χαμηλής ενεργειακής τους κατανάλωσης.
Ιδιαίτερα σημαντική παράμετρο αποτέλεσε ο σωστός ηλιασμός όλων των χώρων. Μελέτες προσομοίωσης πραγματοποιήθηκαν ώστε να βρεθούν οι κατάλληλες γωνίες τοποθέτησης και ανοίγματος των τριγωνικών πετασμάτων της όψης, ώστε να βρεθεί η χρυσή τομή ανάμεσα στην ποσότητα της θεμιτής ηλιακής ακτινοβολίας από άποψη οπτικής άνεσης και της ανεπιθύμητης ακτινοβολίας λόγω επιπρόσθετων θερμικών κερδών.
Το εξωτερικό κέλυφος πριν τα πετάσματα φέρει ενισχυμένη θερμομόνωση, ώστε το κτίριο να διατηρεί το τεχνητό εσωτερικό κλίμα όσο το δυνατό περισσότερο, ανεξαρτήτως των εξωτερικών θερμοκρασιακών διακυμάνσεων. Το εσωτερικό κλίμα κατά τη διάρκεια της ημέρας ρυθμίζεται μέσω συστήματος γεωθερμίας όσον αφορά στη ψύξη και στη θέρμανση, ενώ η οροφή του κεντρικού αιθρίου το βράδυ ανοίγει, ώστε να συντελείται νυχτερινός δροσισμός και απαγωγή των θερμικών κερδών όλης της ημέρας στο εξωτερικό περιβάλλον.

Στοιχεία έργου

Αρχιτεκτονική μελέτη: Henning Larsen Architects
Τοποθεσία: Kolding, Δανία
Συνολικό εμβαδό κτιρίου: 13,600 m²
χρόνος κατασκευής: 2012 - 2013
Τρόπος ανάθεσης: Α’ βραβείο σε διεθνή διαγωνισμό
Φωτογράφος: Matias Bager