ktirio.gr

Κατασκευή βιοκλιματικού θερμοκηπίου σε βοτανικό κήπο στη Δανία

Οι αρχιτέκτονες εστίασαν ιδιαίτερα την προσοχή τους στη βελτιστοποίηση της αρχικά ημισφαιρικής δομής του θερμοκηπίου ώστε να μειωθεί η ενεργειακή κατανάλωσή του. Έτσι προέκυψε μια ελλειψοειδής μορφή που κατασκευάστηκε από μεταλλικά χαλύβδινα τόξα και επενδύθηκε από μαξιλάρια πολυμερούς ΕΤFΕ.

Το νέο τροπικό θερμοκήπιο στο βοτανικό κήπο του πανεπιστημίου Aarhus της Δανίας είναι σαν μια σταγόνα δροσιάς σε ένα καταπράσινο περιβάλλον. Αειφόρος σχεδιασμός, νέα υλικά και προηγμένη τεχνολογία συνθέτουν τη δημιουργία της οργανικής του μορφής.
Το παλιό θερμοκήπιο, το οποίο έπρεπε να αντικατασταθεί λόγω της φυσικής φθοράς του, είχε σχήμα σαλιγκαριού και αποτέλεσε για χρόνια εθνικό σύμβολο. Σχεδιάστηκε το 1969 από το αρχιτεκτονικό γραφείο C.F. Møller Architects και ήταν απόλυτα εναρμονισμένο με το φυσικό τοπίο.
Ως εκ τούτου, ήταν σημαντικό "το νέο κτίριο να ενσωματωθεί ομαλά στη σύνθεση και να λειτουργεί άριστα σε αλληλεπίδραση με το παλιό" όπως χαρακτηριστικά δήλωσε και ο Tom Danielsen, αρχιτέκτονας στην ομάδα μελέτης των C.F. Møller Architects που ανέλαβαν το σχεδιασμό του νέου θερμοκηπίου.
Με μια συλλογή από τροπικά φυτά, δέντρα και λουλούδια στο εσωτερικό του, το νέο θερμοκήπιο αποτελεί ζωντανό εργαστήριο της σύγχρονης βοτανικής, με είδη από όλες τις κλιματικές ζώνες. Μια λίμνη που βρίσκεται στο κέντρο του χώρου, φέρει μια υπερυψωμένη πλατφόρμα που επιτρέπει στους επισκέπτες να ανέβουν επάνω και να εξερευνήσουν από κοντά την υπέροχη χλωρίδα που αναπτύσσεται περιμετρικά. Το παλιό θερμοκήπιο σημειωτέον αποκαταστάθηκε πλήρως και μετατράπηκε σε εκθεσιακό χώρο και κέντρο γνώσης για τους επισκέπτες.

Ενεργειακός σχεδιασμός, μορφή & κατασκευή

Ο σχεδιασμός του νέου θερμοκηπίου βασίζεται στην αξιοποίηση ενεργειακών αποδοτικών σχεδιαστικών λύσεων και στη γνώση των νέων υλικών. Ο συγκερασμός της μελέτης των εσωτερικών και εξωτερικών κλιματικών συνθηκών καθώς και της τεχνολογίας οδήγησε στη μορφή του. Χρησιμοποιώντας σύνθετους υπολογισμούς και παραμέτρους όπως η συμπεριφορά το χειμώνα και το καλοκαίρι, ο φυσικός φωτισμός, η επιφάνεια του κελύφους και ο όγκος, οι αρχιτέκτονες βελτιστοποίησαν μια δομή αρχικά ημισφαιρική, εξασφαλίζοντάς μια νέα ελλειψοειδή μορφή, στην οποία η κατανάλωση ενέργειας ελαχιστοποιείται καθώς κάνει βέλτιστη χρήση του ηλιακού φωτός. Το θολωτό σχήμα και ο προσανατολισμός του κτιρίου σε σχέση με τα σημεία του ορίζοντα επιλέχθηκαν επειδή αυτή ακριβώς η μορφή, δίνει το μικρότερο εμβαδόν επιφάνειας σε συνδυασμό με το μεγαλύτερο όγκο, αλλά και την καλύτερη δυνατή αξιοποίηση του ηλιακού φωτός το χειμώνα με τη λιγότερη υπερθέρμανση το καλοκαίρι.
Ο διαφανής θόλος είναι κατασκευασμένος με "μαξιλάρια" αέρα ΕΤFΕ (ethylene tetrafluoroethylene), που εσωτερικά φέρουν σύστημα σκίασης . Οι μεμβράνες από το πολυμερές υλικό ETFE αποτελούν προϊόντα σύγχρονης τεχνολογίας, τα οποία εφαρμόζονται συχνά για την επικάλυψη κτιρίων ή τη διαμόρφωση του κελύφους τους. Αυτό το πολυμερές έχει αντικαταστήσει το γυαλί και το πλαστικό σε πολλές εφαρμογές καθότι συγκρινόμενο με το γυαλί, έχει μόλις το1% του βάρους του, επιτρέπει τη διέλευση περισσότερου φωτός, είναι καλύτερο μονωτικό και η εγκατάστασή του κοστίζει 24% - 70% λιγότερο. Είναι επίσης ελαστικό (ικανό να αντέξει 400 φορές το βάρος του, με μια κατ' εκτίμηση διάρκεια ζωής 50 ετών), αυτοκαθαριζόμενο (οι ρύποι γλιστρούν στην αντικολλητική επιφάνειά του) και ανακυκλώσιμο.
Ο σκελετός του κτιρίου είναι μεταλλικός. Η δομή στήριξης αποτελείται από 10 χαλύβδινα τόξα, στο διαμήκη αλλά και εγκάρσιο άξονα της ελλειψοειδούς κατασκευής. Ο τρόπος που αυτά επικαλύπτουν το ένα το άλλο δημιουργεί ορθογώνια σχήματα διαφόρων μεγεθών, τα οποία επικαλύπτονται με τα μαξιλάρια ETFE. Μάλιστα, από την πλευρά του νότιου προσανατολισμού, τα μαξιλάρια κατασκευάστηκαν από τρεις επάλληλες στρώσεις / φύλλα, τα δύο εκ των οποίων φέρουν ένα τύπωμα. Μέσω αλλαγών στην πίεση, οι σχετικές θέσεις των τυπωμένων φύλλων μπορεί να ρυθμιστεί. Το τελευταίο μπορεί να μειώσει ή να αυξήσει τη διαύγεια των μαξιλαριών, αλλάζοντας την εισροή φυσικού φωτός και θερμότητας στο εσωτερικό του θερμοκηπίου, συντελώντας στην εξοικονόμηση ενέργειας

Στοιχεία έργου:

Αρχιτεκτονική μελέτη: C.F. Møller Architects
Αρχιτεκτονική τοπίου: C.F. Møller Landscape
Ιδιοκτήτης: Aarhus University and Danish University & Property Agency
Κατασκευή: Søren Jensen A/S, formTL GmbH
Εμβαδόν κτιρίου: 3.300 m2
Χρόνος κατασκευής: 2009-2013
Παρουσίαση: C.F. Møller ARCHITECTS
Eπιμέλεια: Kαλλιόπη Λίμπου, αρχιτέκτων μηχ. A.Π.Θ., ΜSc.
Φωτογραφίες: Julian Weyer, Quintin Lake, Kristin Mengel