ktirio.gr

Ενεργειακή αναβάθμιση πολυκατοικίας στο Μιλάνο

Το άρθρο που ακολουθεί περιγράφει τη βιωσιμότητα μιας ενεργειακής ανακατασκευής (retrofit) των όψεων μιας υφιστάμενης πολυκατοικίας με διαμερίσματα και γραφεία, που κατασκευάστηκε μετά το 2o παγκόσμιο πόλεμο.
Το ακίνητο αναφοράς βρίσκεται στο Μιλάνο της Ιταλίας, σε πυκνοκατοικημένη συνοικία κοντά στην πλατεία Duomo. Η περιοχή αναβαθμίστηκε πρόσφατα, με δημοσιευμένη μελέτη αστικού χαρακτήρα "via Brisa", δίνοντας έμφαση στα υπαίθρια δημόσια μνημεία του ρωμαϊκού αυτοκρατορικού παλατιού της οδού.
Ανάλυση και αποτύπωση της αρχικής κατάστασης
Η επταώροφη γωνιακή πολυκατοικία με το υπερυψωμένο ισόγειο αποτελείται από δύο ή τρία διαμερίσματα σε κάθε όροφο, γραφεία στο ισόγειο και αποτελείται από έναν συνολικό συμπαγή όγκο με ευθυγραμμισμένα παράθυρα χωρίς εξώστες.
Η όψη του κτιρίου στην οδό Μπρίζα έχει καθαρό προσανατολισμό στην ανατολή και η πλευρά της οδού Ανσπέρτο είναι νότια σε αντίθεση με την "κρύα" πλευρά προς τον ακάλυπτο της οικοδομής, όπου βρίσκονται οι ιδιωτικές θέσεις στάθμευσης.
Το αίτημα των χρηστών για αναβάθμιση οφείλεται στις παθολογίες των όψεων και στο πρόβλημα της θέρμανσης. Το τελικό αποτέλεσμα αποδεικνύει ότι η αναβάθμιση δεν περιορίζεται μόνο στην εξωτερική υλική επένδυση, αλλά και στην ενεργειακή βιωσιμότητα του ακινήτου.
Σύμφωνα με τη μελέτη σκίασης, οι όμοροι όγκοι δεν επηρεάζουν το κτίριο μας, εκτός από το απέναντι ισοϋψές κτίριο, το οποίο σκιάζει του πρώτους δύο ορόφους της νότιας όψης κατά τη χειμερινή περίοδο για τις μεσημεριανές ώρες.
Το αρχικό στάδιο της μελέτης ολοκληρώθηκε με μια έρευνα της εμπορικής αξίας των ακινήτων στα μεσιτικά γραφεία του Μιλάνου. Αυτή η πολεοδομική συνοικία παρουσιάζει χαρακτηριστικά που αποδίδουν μέση τιμή ζώνης 6.000 €/m².
 

Η εφαρμογή
Το έργο αναπτύσσεται στις τρεις εξωτερικές όψεις του κτιρίου και αφορά όχι μόνο στην αποκατάσταση των όψεων, αλλά και στην ενεργειακή αναβάθμιση του κελύφους.
Το έργο ξεκινά με την επιλογή της χρωματικής απόχρωσης. Σ' αυτό το σημείο είναι πραγματικά αξιοσημείωτη η προσπάθεια συνεννόησης με όλους του χρήστες μιας πολυκατοικίας (ιδιοκτήτες διαμερισμάτων και γραφείων) και το τελικό αποτέλεσμα απεικονίζει την ευχάριστη συμμετοχή όλων.
Το εντελώς διαφορετικό χρώμα επένδυσης, σε σχέση με το αρχικό, και η χρήση διαφορετικών αποχρώσεων ορίζουν τη νέα αρχιτεκτονική άποψη. Η αρχιτεκτονική σύνθεση της όψης σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση των στοιχείων που χρησιμοποιήθηκαν οδηγούν στο τελικό αποτέλεσμα με την οριζόντια διαμόρφωση να επικρατεί.
Το έργο αυτό είναι βασισμένο στην ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση του κτιριακού κελύφους με την προσθήκη ενός πακέτου υλικών χωρίς την αφαίρεση του αρχικού εξωτερικού περιβλήματος.
 

Τα υλικά
Τα στρώματα με σειρά τοποθέτησης είναι μονωτικό υλικό, διάκενο φυσικού αερισμού και οι τελικές εξωτερικές επενδύσεις.
Το μονωτικό στρώμα αποτελείται από δύο πετάσματα πολυουρεθάνης των 5 cm, εναλλάσσοντας τις ενώσεις μεταξύ τους με ισόδομο σύστημα.
Το σύστημα αερισμού επιτυγχάνεται με καθαρή απόσταση 6 cm μεταξύ του μονωτικού υλικού και της εξωτερικής επένδυσης. Αυτό δημιουργείται με ένα σύστημα μεταλλικών στοιχείων, στα οποία προσαρμόζεται το υλικό επένδυσης. Οι μεταλλικοί δοκοί στερεώνονται τοπικά στον υφιστάμενο τοίχο, με την αφαίρεση κάποιων μεμονωμένων μαρμάρων, μειώνοντας έτσι και το κατασκευαστικό κόστος.
Το τελικό εξωτερικό περίβλημα αποτελείται από τη σύνθεση τεσσάρων διαφορετικών υλικών:
• κεραμικών πλακών,
• μεταλλικών φύλλων,
• φωτοβολταϊκού πετάσματος και
• επιχρίσματος.

Η εναλλαγή χρήσης της κεραμικής πλάκας με τα μεταλλικά φύλλα αποσκοπεί στην τοποθέτηση των υλικών με βάση τα μεγέθη που υπήρχαν στο εμπόριο, σε συνδυασμό με τις διαστάσεις των ανοιγμάτων των όψεων, με αποτέλεσμα να χρειαστεί να διαφοροποιηθούν λίγα κομμάτια.
Το φωτοβολταϊκό πέτασμα είναι ενσωματωμένο μορφολογικά, χρωματικά και κατασκευαστικά. Η μελέτη υπολογίζει την παραγόμενη ενέργεια των πετασμάτων ανάμεσα στα ανοίγματα της νότιας όψης. Ακολουθώντας τη μελέτη σκιασμού και την προστασία των πεζών, τα πετάσματα τοποθετήθηκαν μετά το δεύτερο όροφο.
Οι επεμβάσεις στις όψεις έγιναν με διαστάσεις πλακιδίων και φωτοβολταϊκών πετασμάτων του εμπορίου και όχι με κομμάτια κατά παραγγελία. Σε ένα τέτοιο έργο ενός υφιστάμενου κτιρίου σε κάποια σημεία ένωσης (γύρω από τα παράθυρα, στα ακριανά σημεία της οικοδομής) χρειάστηκε να κοπούν κάποιες κεραμικές πλάκες.
Τα αρνητικά της τελικής ενεργειακής απόδοσης επικεντρώνονται στην αντικατάσταση κουφωμάτων, που αποτελεί επιλογή του κάθε ιδιώτη ξεχωριστά, όπως και στο δώμα και στην εσωτερική βορινή όψη όπου δεν έγινε καμία θερμομονωτική επέμβαση.
Το φωτοβολταϊκό πέτασμα τύπου "μονοκρυσταλλικό" δεν έχει μέγιστη απόδοση σε κλίση 90Ο, όπως για παράδειγμα η τυπολογία άμορφο. Η επιλογή αυτή όμως έγινε με κριτήριο την εικόνα του κυττάρου του "μονοκρυσταλλικό", το οποίο είναι αναγνωρίσιμο, ενώ η τυπολογία άμορφο είναι ενιαίο μπλε, "αυστηρό" για όψη.
 

Τα αποτελέσματα
Το έργο ξεκίνησε το Μάιου του 2010 και ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Οι όψεις κόστισαν 500.000 €. Για την δαπάνη αυτή, σύμφωνα με με τον επενδυτικό νόμο του ιταλικού κράτους ως ενθάρρυνση ενεργειακής επένδυσης, θα αφαιρεθεί ως φορολογική απαλλαγή το 55% των εξόδων σε διάρκεια πέντε ετών. Το γραφείο διαχείρισης της πολυκατοικίας αναφέρει ότι το φωτοβολταϊκό σύστημα καλύπτει τις κοινόχρηστες ηλεκτρικές απαιτήσεις και ότι ζήτησαν οι ένοικοι να μειωθεί η θερμοκρασία και ο χρόνος λειτουργίας της θέρμανσης. Η τελική ενεργειακή συμπεριφορά του ακινήτου αποδίδεται και από τη θερμική διαπερατότητα του αδιαφανούς κελύφους η οποία από 0,686 W/m²K μειώθηκε σε 0,144 W/m²K. Τέλος ακολούθησε μία οικονομική μελέτη αξιολόγησης ως προς την εκτίμηση και το όφελος της επένδυσης με αποτέλεσμα η διαφορά της αξίας του ακινήτου σε σχέση με τα έξοδα να προκύπτει επικερδής με αύξηση της τιμής ζώνης σε 8.000 €/m².

Στοιχεία έργου:

Αρχιτεκτονική μελέτη: dieni architetti
Κατασκευή: Edidla S.p.A.
Τοποθεσία: Μιλάνο, Ιταλία
Εργοδότης: Ιδιωτική πολυκατοικία
Επιφάνεια επένδυσης: 1.465,00 m2
Χρόνος κατασκευής: 2010
Κόστος κατασκευής: 500.000,00€