ktirio.gr

Εξοχική κατοικία στην Άνδρο

Πρόκειται για εξοχική κατοικία 152 m² τετραμελούς οικογένειας. Βρίσκεται στο κέντρο μιας απόκρημνης πλαγιάς δυτικά στον κόλπο του Γαυρίου, με μόνο ορόσημο τον παλιό φάρο που δεσπόζει στο νότιο άκρο της. Η μελέτη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του τοπίου αλλά και τα δεδομένα του προγράμματος οδήγησαν στη διάσπαση της κατοικίας σε μικρούς, ανεξάρτητους κτιριακούς όγκους. Αντί να δημιουργηθεί μια ενιαία μονάδα στη μέση μιας εκτεταμένης γυμνής πλαγιάς, οι χρήσεις διασπείρονται στο χώρο. Για το καθένα από τα κτίσματα που δημιουργήθηκαν, τα υπόλοιπα αποτέλεσαν σημεία αναφοράς, άλλους "τόπους". Οι επί μέρους μονάδες ενσωματώνουν το αναμεταξύ τους κενό ως δομικό στοιχείο με υλική υπόσταση, ως συνδετική ύλη. Ο υπαίθριος χώρος συμμετέχει πλέον δυναμικά στη σύνθεση, διαμορφώνεται και διαμορφώνει. Θέσεις προστατευμένες από το βορρά και περιοχές σκιασμένες, περάσματα ανοικτά ή στεγασμένα, σκάλες ανοίγουν οπτικές, προσκαλούν, καθοδηγούν, εξυπηρετούν.
Με την εναλλαγή πλήρων και κενών προέκυψαν ηθελημένοι συσχετισμοί με την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του νησιού και με τον ευρύτερο φυσικό χώρο. Έτσι, η διάταξη των κτισμάτων απηχεί τη γεωμορφολογία της Άνδρου όπου οι χαράδρες αλληλοδιαδέχονται τις ράχες και όλα κατηφορίζουν προς τη θάλασσα.
Η κατοικία αποτελεί μικρογραφία των οικισμών του νησιού που δεν διαθέτουν συνεκτικό τμήμα και έχουν χαλαρή δομή με κτίρια που βρίσκονται σε απόσταση μεταξύ τους. Ταυτόχρονα εμπνέεται και από τις διάσπαρτες ξέρες έξω από το λιμάνι του Γαυρίου που σχηματίζουν νοητό όριο και "κλείνουν" –αποσπούν ένα τμήμα του θαλάσσιου κενού δημιουργώντας νέο περιχαρακωμένο υγρό τόπο.
Στην κατασκευή έγινε εκτεταμένη χρήση του σχιστόλιθου, υλικού που αφθονεί στο νησί και χαρακτηρίζει τα κτίσματα. Οι μορφές εγκιβωτίστηκαν μέσα στη σχιστόπλακα - "εμβαπτίστηκαν" δηλαδή σε ένα κατ’ εξοχήν στοιχείο εντοπιότητας, σε ένα υλικό που απηχεί το παρελθόν. Χρησιμοποιήθηκε το παραδοσιακό υλικό χωρίς αναφορές σε a priori αξίες ή ιστορικά πρότυπα. Έτσι οι μορφές επιστρέφουν στο έδαφος ως λίκνο του πολιτισμού μας.

Στοιχεία έργου

Αρχιτεκτονική μελέτη: Αγνή Κουβελά - Παναγιωτάτου
Στατική μελέτηΓιάννης Κοριαλός, Βασίλης Κωσταντίνου
Επίβλεψη: Aγνή Κουβελά - Παναγιωτάτου
ΣυνεργάτεςΑναστασία Μουτσίδου
Χρόνος κατασκευής:1998-2001
Φωτογραφίες: Εριέτα Αττάλη, Αγνή Κουβελά - Παναγιωτάτου